<

Sabetayın peşinden gidenler

Sabetayın peşinden gidenler

Sabetay Sevi nin ölümünden sonra onun fikirleri Gazeli Nathan ve Bektaşi Tarikatına giren Osman Dede tarafından savunuldu.
-Sabetay(Yahudi dönmesi) aileler Selanik te toplandı, çoğaldı ve burasını herekat merkezi olarak kabul etti.
-Osmanlı nın çökmesi üzerine 1924 mübadelesi ile Türkiye ye göç ettiler. İstanbul, İzmir, Bursa, Ankara ya yerleştiler.
-İstanbul Bülbülderesinde Sabetay mezarlığı kurdular. Mezar taşları üzerinde "Ey Zair.." sözleri yazılıdır. Ve mezarların yönü Kıbleye dönük değildir.
-Türkiye deki Mason teşkilatların gelişip güçlenmesinde Sebetay kimlikli olanlar öncü ve lider olmuşlardır.
Sabatay mezhepleri
1. Karakaşlar, Kuniosos
2. Yakubiler,
3. Kapancılar ya da Kapaniler veya İzmirliler
Sevi nin ölmesi/kayboluşu sonrasında Selanik te yerleşen dini cemaat , çeşitli olaylar sonucunda farklı dini pratikleri benimseyen üç ana gruba/mezhebe/fraksiyona ayrıldı. Bu üç ayrı grup, mezhep taassubuyla, farklı yerlerde ibadet ediyor, kolay kolay kız alıp vermiyor ve hatta ölülerini bile aynı mezarlığa gömmüyorlar. Aralarındaki gizli rekabet ve husumet hala sürmektedir. Değişik adlar alan bu grupların nesl-i şerîf denilen en yüksek asil ailelere mensup birer reisi var. Bunlar, cemaat ihtiyarlarının reyleriyle seçilirler, ölünceye kadar bu mevkide kalırlar.Sevi nin kayınbiraderi olan Yakov Qerido yu onun halifesi kabul eden yakubiler , daha sonraları ortaya çıkan ve Mesihi ruha sahip olduğunu iddia eden Baruhya Ruso"nun (Osman Baba, Osman Ağa, Osman Bevvap) hilafetine inanan karakaşlar ve sadece Sevi ye inanan Kapancılardır.Osman Baba Bektaşi tarikatında Dede lik derecesine kadar yükselmiş olup, mezarı Bulgaristan ın Khaskovo köyününün güney batısında (Google Earth: 41.8500 25.4667) bulunmaktadır.Kapan ın İbranicede İzmir im anlamına geldiği söylenmektedir.Kapancılar sakallarını, yakubiler başlarını traş ederler. Fanatik karakaşlar ise, sakallarını da saçlarını da traş etmezler.Jacob Frank ın 1726-1791 (Jacob Leibowicz) kurduğu Frankistler de sabetaycı harekete olan benzerliklerinden dolayı not edilmelidir. Jakob Frank adındaki haham, 1759 da Polonya lı yahudilerin kitlesel vaftizini yaptırarak hristiyanlığa döndürmüş. Bunların dış görünümü hristiyan, gerçekte yahudidirler. Frankistler, "günahın kurtarıcı gücü" olduğuna inanır. Bir vaazında, "Sizi gelmiş geçmiş tüm yasalardan, tüm töre, anane ve inançlardan kurtarmaya geldim," diyor.
Sabetaycı olduğu söylenen kişiler Sabetaycı olduğu söylenen kişiler bu bilgileri hiç bir zaman doğrulamamıştır. Türkiye de Sabetaycı olduğunu söyleyerek resmi makamlara Musevi olmak üzere başvuran Ilgaz Zorlu 1969 adında tek bir kişi bulunmaktadır. Resmi rakam bu nedenle bir kişidir. Yayınlanan listerin güvenirliği her zaman sorgulanmıştır. Bu listeler soyadı benzerliği, kişinin memleketi veya ecdadının memleketi, gömülen mezarlıklar, kişinin çevresi ve arkadaşlıkları, gittiği okullar, evlilikleri, Yalçın Küçük tarafından ortaya atılan isim kuralları onomastik gibi doğruluğu kolayca sorgulanabilecek ölçütlere göre hazırlanmaktadır.İsim kuralları teorisine göre Türkiye de Sabetaycılar isimlerini belli kurallara göre seçmişlerdir:
1. İbranice ile Türkçe arasındaki ses benzeşmelerini dikkate alarak
2. Tevratta geçen ismin Arapça ve Türkçe karşılığını alarak
3. İbranice ve Türkçedeki aynı sessiz harflerden oluşan isimleri yakınsatarak
4. Soyisimler, bir sonraki jenerasyonda isim olarak seçilerek
5. Ladino ve Yiddish dilindeki Musevi isim ve soyisimlerin Türkçesi kullanilarak
6. Tevrat ta varolan isimlerin sonuna -zade, -gil, -han, -oğlu vb. ek getirerek
Sabataycı mezarlıkları Sabataycılar gerek ilk dönemde yoğun olarak yaşadıkları Selanik te, gerek daha sonraları Türkiye nin basta İstanbul olmak üzere İzmir ve Bursa gibi şehirlerine yerleştikten sonra ölülerini ayrı mezarlıklara defnetmeyi tercih etmişlerdir. Selanik te mahalle olarak da diğer dinlere mensup insanlardan ayrı bir yerleşim düzeni kurmuşlar. 1924 ahali mübadelesi gereği geldikleri Türkiye de de belli merkezlere yoğun olarak ilgi göstermiş ve içe kapanık bütünlüklerini böylece korumaya çalışmışlardır. Ancak zamanla farklı mahalle ve şehirlere yerleşerek bir nevi fiziki asimilasyona uğramakla birlikte cemaat yapılarını korudukları görülmektedir.İstanbul da, Karakaşlar cemaatinin mezarlığı, Üsküdar Bülbül deresi nde yer alıyor. Sabataycılığı sürdürme konusunda diğer cemaatlerden daha aktif olduğu belirtilen bu cemaatin mezarlık konusunda da hassas davrandığı görülmektedir. Bülbül deresi mezarlığında az sayıda da olsa bazı Kapancıların yer aldığı belirtiliyor. Yakubiler ise Maçka daki mezarlığa ölülerini defnetmektedirler. Yakubilerdin yoğun olarak İzmir de yasadıkları belirtiliyor. Kapancılar cemaatinin ise Feriköy mezarlığında satın almış oldukları ayrı bir bölüme ölülerini defnettikleri biliniyor. Sabataycıların mezar sekli ve tasların islemesi tamamen farklı. Genellikle seramik üzerine çıkartma resim bu mezar taslarında yer alır. Yazıların üslubu da farklılık arz ediyor. Dikkat çeken nokta ise Ey zair.. diye başlaması. Sekil olarak da dönem dönem farklılık arz etse de kendilerine özgü çiçek islemeler ve Müslüman mezarlarından farklı geometrik sekil vermeler dikkat çekmektedir.
Sakladım söylemedim derdimi, gizli tuttum, uyuttum... İstanbul un Üsküdar, Bülbülderesinde dik bir yokuşun başında yer alan, büyükçe bir mezarlığın içindeki mezar taşlarından birinin üzerinde yazılı bu sözler... Üzerleri fotoğraflı, kıbleye göre yerleştirilmemiş, ziyaretçilerinden dua veya fatiha istemediklerini yazı ile belirten mezarlardan sadece biri. Belki de Tevrat daki "Mesih, bülbüllerin en çok öttüğü yere gelecek" ibaresinden seçtiler burayı kendilerine kabristan olarak.
İnanç ve Ayinler Sabetaycılığın temel dini inanç kaideleri, Yahudiligin mistik ekollerinden Kabbalistik metodun Levi yorumundan oluşmaktadir.
Selanik günlerinde bitişik nizam ve birinden diğerine kolaylıkla geçilebilen evlerde yasayan bu cemaat efradinin evlerinden birinde yeşil abajurlu lambalarin zayif isigiyla aydinlatilmis gizli toplanti yerleri vardi. "Kahal" denilen bu yerlerde "Payyetan" adi verilen din ululari tarafindan dualar okunur ve "Ab-bet-din" denilen reisler tarafindan vaaz edilirdi. Bu vaazlarda daima Sabetay in adi yüceltilirdi. Hem bu mesihin ve hem Yakup Querido nun günün birinde ümmetlerini kurtaracaklari inanışı üzerinde israr edilirdi. Gerek ayinler ve gerekse ritüeller tamamen gizli tutulduğundan bilimsel araştırmalara kaynaklik edebilecek bilgileri elde etmek oldukça zordur.
Sabetaycılık ın esasları
Selanikli bir Dönme yeleğini tamir ettirmek için bir terziye bırakır. Yeleğin cebinde İspanyol Yahudicesi ile yazılmış bir belgenin unutulmuş olduğunu gören terzi belgeyi Journal de Salanique in yayın yönetmeni Sadi Levy e gösterir. O da belgenin bir kopyasını hemen kaydeder. Belge, çok
Selanik teki Şemsi Efendi Okulunun kurucusu Sabetaist Şimon Zvi
kapalı bir cemaat olan Dönmeler le ilgili ele geçen ilk yazılı belgelerden biridir. Ve bu belge 1897 yılında Paris te Şarkiyat Kongresi nde tebliğ olarak sunulmuştur. (Bu tebliğin Türkçe metni için Tarih ve Toplum dergisinin 168. sayısında M. Dannon imzasıyla yayınlanan çevrisine bakılabilir)Bu belgede maddeler halinde Sabetaycılık ın gizli esasları ve gizli rituelleri ile ilgili son derece açıklayıcı bilgiler bulunuyor. Selanikli Dönme nin cebinden çıkan belge üç bölümden oluşuyor. Bunlar oruçla ilgili dualar, inançla ilgili esaslar, üçüncüsü ise Sabetaycı bayramlarına ilişkin esasları belirliyor.
* Tek ve eşsiz olan ve onun dışında hiçbir benzeri mevcut olmayan yaratıcıya olan imanı korumaya itina göster.
* Gerçek mesih olan mesih ine inan; şanını artıran david in soyundan gelen senyörümüz, * Kralımız Sabetay Sevi haricinde hiçbir kurtarıcı yoktur.
* Ne tanrının ne de mesih in adına sahte yemin etme, zira senyörün adı ondan alınmıştır ve bu kutsal varlığa saygısızlık edilmez.
* Tanrının ve mesih in adı geçtiği zaman saygı duyulur. Hemcinsine göre üstün olan doğası nedeniyle her kim olursa olsun ona saygı göstermelidir.
* Mesih in sırrını anlatmak ve incelemek için toplantıdan toplantıya koşuşturulmalıdır.
* Onlardan ne kadar nefret ederse etsinler başka ulusların mensuplarını öldürmek için bile olsa kendi aralarında katil olamaz.
* 16 Kislev günü herkes bir araya gelir ve herkes mesih le ilgili başkalarından duyduğunu ve mesih e olan inancın gizemi hakkında ne anladıysa yanındakilerine anlatır.
* Zina onlar arasında hüküm süremez. beriya kuralı mevcut olsa bile, buna rağmen hırsızlar yüzünden tedbir almak gerekir.
* Yalan şahitlik yapılmaz, mümin olmasalar bile hem cinsine yalan söylenmez ve birbirini ele vermek olmaz.
* Türban inancı taşıyan birini, inandığı bir yer bile olsa, zorla bir yere sokulmaya izin verilmez, zira üstat mücadeleciler gurubuna ait bir kimse eksiksiz bir kalp haliyle ve istençli bir ruhla hiçbir şekilde zorlamadan kendiliğinden oraya girer.
* Aralarında kıskançlık yoktur ve kendilerine ait olmayan şeyleri açgözlülük ve hırsla istemezler.
* Kislev ayının 16 sındaki bayram büyük sevinçle kutlanır.
* Kişiler birbirine karşı iyiliksever ve merhametli olmalıdır ve hemcinsinin istenci için kendi istenci gibi çaba sarf etmelidir.
* Her gün gizlice mezamir okunmalıdır.
* Her ayın doğuşu izlenmelidir ve ayın çehresini güneşle karşı karşıya gelmek üzere çevirmesi ve ay ile güneşin yüz yüze bakmaları için dua edilmelidir.
* Türklerin gözlerini örterek gizleme adetlerine, ramazan orucu tutmak için, ve keza kurban kesmek için sıkışmadıklarına dikkat edilmelidir. Gözün gördüğü her şey kusursuz olarak yerine getirilmelidir.
* Onlarla evlilik sözleşmesi yapılmamalıdır.
* Oğulların sünnetine itina gösterilmelidir ve bunu aziz halkın utancını kaldırmak için yapmalıdır. (Alaettin Gövsa, Sabatay Sevi, S.59-61)
Gmar Tikun felsefesi Sabataizm, "tikun (=onarım) felsefesi" adını verdikleri bir felsefeye dayanırlar.Bir tür Yahudi metafiziği olan bu felsefe, bizce Eski Mısır Hermetizmine aittir. Aslen Mısır Yahudisi olan Haham Luria da zaten bu felsefenin en ünlü yorumcusu sayılmaktadır.Tikun felsefesine göre, âlemin yaratılışında bir miktar tanrısal ışık (=nur) kaynağına geri dönememiştir. Hatta, fizik dünyanın varlık sebebi de budur. Bu hapis kalan tanrısal ışıkların kaynağına dönmek ister ancak bunun için sıkışıp kaldığı vazonun kırılması gerekmektedir. Bu felsefenin sahipleri, bu ışığın kurtarılması görevinin son kurtarıcıya verildiğini düşünmektedirler. Onun için de kurtarıcının çabuk gelmesiini kolaylaştıran ve "Aydınlık günleri" getirecek ışığın serbest kalması için her türlü günah mübahtır.Konunun uzmanları onun fuhuş yaptığı bilinen bir kadınla Sevi nin evliliğini de tikun felsefesine bağlarlar. Yazar Ilgaz Zorlu da eserinde "serbest seks" dediği gelenekleri bu felsefeyle ilişkilendirir. Sabetay Sevi zamanında yahudi yasalarının bazı temel kurallarının kaldırıldığını belirtilmişse de mesihin gelmesi ile beraber Tevrat hükümleri nin yeniden geri döneceğindi söylemiştir.
Antinomian olarak adlandırılan düşüncede daha yüze bir iyilik için daha küçük günahlar işlemek serbesttir. Bu düşünce inananlarına iyi-kötü, ahlaklı-ahlaksız, günah-sevap kavramları arasında geçiş yapma serbestisi tanımakta.
Okullar - Kitaplar Haartz gazetesine göre Türkiye deki yapılanma 12 gizli kabbalistik okulda eğitim görmüş, 50 Ogan (ruhani lider) dan oluşmaktadır. Sabatay Sevi nin taraftarlarina inanç esaslari olarak 18 maddelik bir nizamname biraktigi çesitli kitaplarda yer almaktadir. Okunan kitaplar Zohar , Sefer Bahir ve Sefer Yetsira ve Musa nın beş kitabı dır, ancak Talmud okunmaz. Çocukların okuduğu meşhur dualardan: "Beşamı barohya ilen sabatay sevi, ese sabatay sevi etena dalay mandos" her sabah okunur.Şemsi Efendi Mektebi, Manastır da bulunan ve haham Şemsi Efendi nin (Şimon Zvi) kurucusu olduğu şimdiki Feyziye Mektepleri nin öncüsü okuldur. Bayramlar ve Tatiller Yılın çeşitli günlerinde ve her biri ayrı bir anlam taşıyan 16 tanedir.(Gövsa, Sabatay Sevi)Bunların içinde en ilginci ise Mart 22 de yani baharın birinci gününde kutlanan Kuzu Bayramı, Dört Gönül Bayramı veya diğer bir deyişle Mum Söndü diye bilinen gizli bayram. Bu kuzu bayramı hakkında Sabatay zümresi mensuplarından Karakaşzade Rüştü, 1924 tarihinde Vakit gazetesi muharririne su izahatı vermişti: Kuzu bayramı 22 Adar da (Mart) yapılır. Bu bayram geceye mahsustur. Her sene kuzu eti ilk defa bu bayram münasebeti ile ve hususi merasimle yenir. Bu merasimde en aşağısı ikisi erkek ikisi kadın olmak şartı ile evli dört kişinin bulunması lazımdır. Bu çiftlerin sayısı artırılabilir. Kadınlar iyi giyinmiş ve elmaslar ile süslenmiş oldukları halde sofra hizmetinde bulunurlar. Yemekten sonra biraz eğlenilir ve muayyen zamanda ışıklar söndürülerek karanlıkta kalınır... Bu bayram vesilesi ile doğacak çocuklar bir nevi kutsiyeti haiz tanınırlar. Ona (Dört Gönül Bayramı) adi verilir. (Gövsa, Sabatay Sevi, S. 64)İsrail in ikinci Cumhurbaşkanı (1952-1963) olan tarihçi Itzhak Ben-Zvi (1884-1963), "The Exiled and the Redeemed" adlı kitabında "The Sabbateans of Salonica" başlıklı bir bölüme yer vermektedir. Bu eserde, Sabetaycı kökenli olup, Selanik ten mübadeleyle gelerek İzmir e yerleşen ve de gerçek anlamda ihtida eden Dr. Ismail Eden adındaki şahıstan öğrendiklerini nakletmektedir. Bu kişiye göre Sabetaycılık hareketi artık tamamen tarihe karışmıştır. Dr. Eden, "eş değiştirme merasiminin" 1800 lerde Kapancıların lideri olan Derviş Efendi nin Kabbalah ve Zohar ı çarpıtarak yorumlamasıyla başladığını, 1870 lere kadar da (Sultan Abdülaziz dönemine dek) uygulandığını duyduğunu belirtmiştir. Fakat bu tarihten sonra Kapancılar zümresinde bu adete son verilmiştir.Kısacası 1683-1800 ile 1870/1900 sonrası bu adet hiçbir Sabetaycı grupta (Yakubiler, Kapancılar, Karakaşlar) ya bilinmiyordu ya da uygulanmıyordu. Sabataycıların kendilerine has 16 bayram ve ayin ayrı olarak diğer Musevi lerle müşterek birtakım bayram ve yortular da söz konusu. Bunlar, Yusuf Bayramı, Meyve bayramı, Fecir bayramı gibi isimlerle anılır. Ayrıca Sabataycı her grubun da kendi içinde geliştirmiş olduğu bayramlar da var. Bunlardan Osman Ağa bayramı en önemlilerindendir. Karakaşlar grubunun kurucusu Osman Aga, (daha sonra soyadı kanunu çıkınca bu aile fertleri Ogan soyadını almışlardır) için bu ritüel düzenlenir.
Bazı sabetaycılar ortodoks Yahudiler gibi, Şabat (cumartesi) günü iş yapmamak konusunda katı bir tutum sergilemektedirler. Haber Kaynağı cezmiyurtsever.com Sabetay Sevi, Sabetaycılık Eklenme Tarihi : 01/02/2011



Sabetay Sevi, Sabetaycılık

Sabetay Sevi, Sabetaycılık

Sabetaycılık, 17. yüzyılda İzmir ve çevresinde ortaya çıkan Sabatay Sevi in kurucusu olduğu, onu mesih kabul eden, Yahudi Mistisizmine ve Kabbalaya dayanan inanç.(serdarkocaoglu.com.tr)...Sabetay Sevi, Mesih in 1648 de mucizevi şekilde geri döneceğini söyledi. Söz konusu tarih gelip de kıyamet kopmayınca Sabetay Sevi bu tarihi değiştirdi.(guncel.net)..."Türkiye in asıl kurucul... Eklenme Tarihi : 17/11/2011


HABERİ OKU Habis huyumuz şecerecilik ve Yahudiler

Habis huyumuz şecerecilik ve Yahudiler

Eklenme Tarihi : 17/11/2011 radikal.com.tr
HABERİ OKU Sabetay Sevi müzesi açılır mı?

Sabetay Sevi müzesi açılır mı?

Eklenme Tarihi : 12/12/2010 milliyet.com.tr
HABERİ OKU Yeni anti-Semitler kimler?

Yeni anti-Semitler kimler?

Eklenme Tarihi : 12/12/2010 zaman.com.tr

Sabetay gerçeği

( 12/12/2010 ) ( arsiv.sabah.com.tr )

Aradığınız Beyaz Türke bir türlü ulaşılamıyor

( 12/12/2010 ) ( hurriyet.com.tr )

Sabetay Sevinin Evi Bulundu

( 12/12/2010 ) ( aktifhaber.com )

Sabetaycıların hikayesi

( 12/12/2010 ) ( bugun.com.tr )

Grup seks Sabetayizmin emridir

( 12/12/2010 ) ( hurriyet.com.tr )

Yalçın Küçük ve Soner Yalçına dikkat..

( 12/12/2010 ) ( yenisafak.com.tr )

Evet ben bir Sabetayistim

( 12/12/2010 ) ( hurarsiv.hurriyet.com.tr )

Türkiye Sabetaycılığının yazarı Ilgaz Zorlu mahkeme kararıyla Musevi

( 12/12/2010 ) ( webarsiv.hurriyet.com.tr )

Cumhuriyeti Sabetaycılar mı kurdu?

( 12/12/2010 ) ( internethaber.com )

Sabetaycılar Mesihi boş yere bekledi

( 12/12/2010 ) ( guncel.net )

Hitlere Karşı Sabetay Sevi

( 12/12/2010 ) ( odatv.com )

Sabetaycılık nedir? Sabetaycılar kimlerdir?

( 12/12/2010 ) ( serdarkocaoglu.com.tr )

Sabetay Sevi

( 12/12/2010 ) ( tr.wikipedia.org )